Năm 2007: Năm đầu tiên tôi chính thức được học trò gọi bằng hai tiếng thân thương: "Thầy".
Năm 2012: Cột mốc đầu tiên tôi khởi nghiệp giáo dục, bắt đầu đặt những viên gạch để xây dựng những "ngôi trường" của riêng mình.
Năm 2023: Đánh dấu một bước ngoặt hoàn toàn mới — sau hơn 15 năm bền bỉ gắn bó với sự nghiệp giáo dục — trên hành trình phụng sự xã hội: Thầy Híu quyết định dấn thân vào lĩnh vực y tế, cụ thể là Healthcare Equity (Bình đẳng trong chăm sóc sức khỏe).
Bước ngoặt này bắt đầu khi tôi vinh dự được Sáng kiến Equity Initiative và mạng lưới toàn cầu Atlantic Fellowship lựa chọn là một trong những đại diện của Việt Nam tham gia chương trình tập huấn và ươm mầm kéo dài một năm tại thời điểm đó, diễn ra xuyên suốt qua 5 quốc gia: Việt Nam, Nam Phi, Hoa Kỳ, Lào và Thái Lan.
Hàng năm, Equity Initiative chỉ lựa chọn từ 2 đến 4 đại diện xuất sắc tại Việt Nam. Đứng vào hàng ngũ nơi các anh chị đi trước như chị Phạm Kiều Oanh (Sáng lập CSIP), chị Đỗ Thùy Dương (CEO TalentPool), hay bạn Lương Thế Huy (Viện trưởng iSEE) từng đồng hành, đối với tôi, vừa là một vinh dự lớn, vừa là một trách nhiệm vô cùng nghiêm túc.
Tiếng nói từ vùng trũng: Sức khỏe tinh thần của người khuyết tật
Bên cạnh việc được tài trợ tham gia các khóa đào tạo chuyên sâu tại các trường đại học hàng đầu thế giới như Harvard, dự các diễn đàn quốc tế và kết nối với các nhà lãnh đạo y tế (medical leaders) toàn cầu, mục tiêu lớn nhất của tôi khi gia nhập mạng lưới này là tìm kiếm nguồn lực để hiện thực hóa một dự án đang ấp ủ: Chăm sóc sức khỏe tinh thần cho người khuyết tật, cụ thể là các em nhỏ câm điếc tại Việt Nam.
Khi nhìn vào những số liệu thực tế về y tế công cộng, chúng ta sẽ thấy một khoảng trống lớn về an sinh xã hội:
- Việt Nam có khoảng 9 triệu người khuyết tật, trong đó cộng đồng người câm điếc chiếm tới 3 triệu người.
- Việc chăm sóc sức khỏe tinh thần cho trẻ em và thanh thiếu niên tại nước ta vốn chưa nhận được sự đầu tư đúng mức, và nhóm người yếu thế, người khuyết tật lại càng bị bỏ lại xa hơn.
- Dưới 0.5% các chuyên gia và bác sĩ tâm lý tại Việt Nam hiện nay được đào tạo bài bản các phương pháp chuyên biệt để hỗ trợ cho người khuyết tật — nhóm đối tượng vốn phải chịu những tổn thương tâm lý sâu sắc và kéo dài.
- Hầu như không có bất kỳ đơn vị hỗ trợ sức khỏe tinh thần nào sở hữu đội ngũ phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu chuyên nghiệp để đồng hành cùng các em trong quá trình trị liệu.
Đặc biệt, giai đoạn đại dịch trước đây đã để lại những sang chấn tâm lý vô cùng nặng nề cho trẻ em. Chứng kiến những học trò câm điếc tại dự án Hear.Us.Now chật vật, không thể hòa nhập trở lại với cuộc sống bình thường, thậm chí có những em phải vĩnh viễn bỏ học vì tổn thương tinh thần, tôi hiểu rằng mình không thể đứng ngoài cuộc được nữa.
Khi Giáo dục song hành cùng Y tế công cộng
Cột mốc 2023 - 2024 đã mở ra cho thầy Híu một chuỗi thử thách cực kỳ áp lực nhưng cũng đầy hạnh phúc. Song song với việc nghiên cứu bậc Tiến sĩ về chuyển đổi số và AI trong giáo dục tại Đại học Johns Hopkins, điều hành các tổ chức giáo dục G.A.P Institute, MAX Education và giảng dạy tại các trường đại học đối tác, tôi bắt đầu dành thời gian đến các bệnh viện nhiều hơn.
Hành trình xách cặp đi qua 5 quốc gia ở các châu lục Á - Mỹ - Phi năm ấy đã giúp tôi tích lũy được những bài học vô giá, kết nối các chuyên gia, bác sĩ đầu ngành mảng tâm thần và tâm lý học để chuẩn bị nền tảng cho một mục tiêu dài hạn: Kiến tạo sự bình đẳng y tế cho người khuyết tật tại Việt Nam.
Đến thời điểm hiện tại năm 2026, những hạt mầm gieo xuống từ bước ngoặt năm xưa vẫn đang được thầy Híu cùng các cộng sự tưới tắm và bền bỉ triển khai mỗi ngày. Sứ mệnh phụng sự cộng đồng chưa bao giờ là dễ dàng, nhưng khi giáo dục được tiếp thêm sức mạnh từ sự thấu hiểu y tế, tôi tin chúng ta sẽ tạo ra một điểm tựa vững chãi hơn cho những cuộc đời kém may mắn.
Về Sáng kiến Equity Initiative
Sáng kiến Equity Initiative được bảo trợ bởi Quỹ tổ chức China Medical Board (CMB) của Hoa Kỳ — một quỹ thiện nguyện chuyên thúc đẩy các vấn đề chăm sóc sức khỏe, nâng cao chất lượng y tế và đảm bảo cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế bình đẳng tại khu vực Đông Nam Á và Trung Quốc.
Bình đẳng y tế không chỉ là việc chữa trị một căn bệnh thể xác, mà là mang lại cơ hội được thấu hiểu và chăm sóc công bằng cho những tâm hồn tổn thương nhất. Bạn nghĩ sao về sự giao thoa giữa giáo dục và y tế trong việc nâng cao chất lượng sống cho cộng đồng yếu thế xung quanh chúng ta?
---
(*) Equity Initiative được bảo trợ bởi CMB, một quỹ thiện nguyện tại Hoa Kỳ chuyên thúc đẩy các vấn đề chăm sóc sức khỏe, nâng cao chất lượng y tế, và đảm bảo cơ hội bình đẳng tại Đông Nam Á và Trung Quốc.
http://www.equityinitiative.org/about-us
---
Photo: Washington - chụp trước Bản tuyên ngôn độc lập của nước Mỹ.